السيد موسى الشبيري الزنجاني
1398
كتاب النكاح ( فارسى )
1 - آيا چنين اجماعى هست ؟ 2 - آيا اين اجماع حجت است ؟ 2 ) وقوع اشتباه در مستند مرحوم نراقى ( ره ) مرحوم نراقى ( ره ) در مستند پس از آن كه اجماع را از مفاتيح فيض ( ره ) و شرح مفاتيح نقل مىكند ، مىفرمايد كه برخى تعبير به « معروف » كردهاند : « المعروف بين الاصحاب كما فى الكفاية و غيره » . ولى ما چنين تعبيرى را در كفاية الاحكام سبزوارى ( ره ) نمىبينيم و در آنجا تنها فتواى خود مصنّف ذكر شده است . بر اين اساس ، به نظر مىرسد كه در اينجا سبق القلم صورت گرفته و واژهء « الكفاية » در واقع « النهاية » بوده كه اشاره به « نهاية المرام » مىباشد . يعنى عبارت صحيح چنين است : « المعروف بين الاصحاب كما فى النهاية و غيره » مراد از غير نهايه ظاهراً رياض مىباشد كه در آن نيز قول به حرمت ترك وطى را معروف بين اماميه دانسته است . 3 ) نظر استاد - مدّ ظلّه - دربارهء اجماع مورد ادّعا همچنانكه قبلًا گفته شد ، با توجه به عدم تعرّض قدما نسبت به اين مسأله ، نمىتوان اجماع مزبور را احراز نمود و حد اكثر مىتوان قائل به شهرت ، آن هم پس از ابن ادريس شد ، همچنانكه نراقى ( ره ) در مستند چنين تعبير فرموده و در كشف اللّثام نيز فتوا را به اكثر اصحاب نسبت داده است . خلاصه آنكه اولًا با نقل اجماع ، اجماع اثبات نمىشود ، ثانياً قطعاً چنين اجماعى در كار نيست . ب ) بررسى مناقشهء مرحوم آقاى خوئى ره در حجيت اجماع مذكور : 1 ) تقريب استدلال مرحوم آقاى خوئى ( ره ) ايشان نسبت به اجماع مزبور اشكال صغروى نكردهاند ، يعنى ثبوت اجماعِ ادعا شده را مورد بحث قرار ندادهاند ، ولى دربارهء آن بحث كبروى نموده حجيت آن را مورد مناقشه قرار دادهاند . ايشان مىفرمايند كه شرط حجيت اجماع آن است كه اجماع قطعى المدركية و محتمل المدركية نباشد ، و گرنه چنين اجماعى حجّيتى